De hiv-test gebeurt bij de huisarts met een bloedstaal. Je kan je op hiv laten testen vanaf vier tot zes weken na het risicocontact. De huisarts heeft beroepsgeheim.

Wanneer is een hiv-test nodig?

Een hiv-test is aangeraden als je onbeschermde seks had zonder condoom.

Testen op hiv is ook aangeraden bij:

  • gedeeld gebruik van injectienaalden
  • een prik- of snijaccident

Heb je minder dan 72 uur risico gelopen op hiv? Dan kan een PEP-behandeling een besmetting nog voorkomen. Spreek erover met je huisarts of gynaecoloog.

Hiv test: zes weken na risico

Je laten testen de ochtend nadien is zinloos. Het lichaam heft dan nog niet genoeg hiv-antistoffen aangemaakt om door een test te worden vastgesteld. Een standaardtest op hiv geeft zes weken na een risico met voldoende zekerheid aan of je hiv hebt. 

Als je positief test, heb je zeker hiv. Test je negatief? De betrouwbaarheid hangt af van hoe vroeg je hebt getest:

  • 2 weken na risico: een negatief resultaat is onbetrouwbaar.
  • 4 weken na risico: een negatief resultaat is voor 95% betrouwbaar.
  • 3 maanden na risico: een negatief resultaat is volledig betrouwbaar.

Waar kan je je laten testen op hiv?

Huisarts

  • De huisarts stelt je enkele vragen om in te schatten of je risico hebt gelopen.
  • Hij neemt bloed af en vraagt een urinestaal. Die staaltjes gaan naar een labo voor onderzoek.
  • Je ontvangt het resultaat na 2 tot 7 dagen bij een tweede afspraak.

Artsen hebben beroepsgeheim, dus je testresultaten zijn vertrouwelijk.

Vind je het moeilijk om je te laten testen bij je vaste huisarts? Kies dan een andere arts.

Testcentrum

In Vlaanderen zijn er 2 testcentra waar je je anoniem of gratis kan laten testen:

  • het Elisa-centrum in Brussel
  • het Helpcenter in Antwerpen

Thuis testen met Swab2know

Op Swab2know bestel je gratis een afnamepakket. Het wordt per post toegestuurd.

Thuis neem je zelf een speekselstaal. Dat stuur je terug naar het laboratorium. Je ontvangt een email wanneer het resultaat beschikbaar is. Je resultaat kan je online raadplegen op een beveiligde website.

Voor sekswerkers

Als sekswerker kan je voor een hiv-test ook terecht bij:

  • Violett (voor iedereen)
  • Boysproject (voor mannelijke en transgender sekswerkers)
  • Alias (voor mannelijke sekswerkers in Brussel)

Anoniem laten testen

Elke arts is gebonden aan het beroepsgeheim en mag aan niemand (inclusief je partner) vertellen dat je je hebt laten testen. De arts mag je uitslag ook niet doorvertellen. 

Het resultaat van de test wordt naar je arts verstuurd, niet naar je thuis. De factuur van het labo wordt wel naar je adres gestuurd. Op die factuur staat dat je bloed en/of urine werd getest, maar niet waarop.

Heb je liever niet dat de factuur naar huis wordt gestuurd? Bespreek dat dan met je arts.

In Vlaanderen kan je je ook anoniem laten testen in:

Hoe verloopt een hiv-test?

  • De arts bespreekt met jou of je inderdaad risico hebt gelopen en of er klachten zijn.
  • Als de arts oordeelt dat er een inderdaad kans is geweest op besmetting, neemt hij een bloedstaal. 
  • Je bloedstaal wordt onderzocht in een laboratorium.
  • Een week later kan je een nieuwe afspraak maken met je arts voor het resultaat. De uitslag krijg je niet telefonisch

Kan ik thuis of online een zelftest doen?

Hiv-zelftests (of thuistesten) zijn zonder medisch voorschrift te koop via internet of de apotheek. Ze werken op basis van een vingerprik of monduitstrijkje.

Koop enkel tests met CE-label

Enkel bij zelftests met CE-label ben je zeker dat ze voldoen aan de Europese eisen over kwaliteit, veiligheid en gezondheid. 

Slechts één hiv-zelftest heeft op dit moment een CE-label: de autotest VIH. Deze werkt met een vingerprik en is bij de apotheek te verkrijgen. Koop de hiv-zelftest enkel bij je apotheker of bestel hem via de website van je apotheker.

Andere hiv-zelftests die je online kunt kopen zijn mogelijk niet betrouwbaar.

Waarop moet ik letten als ik mezelf test op hiv? 

Let erop dat je de test op het juiste moment uitvoert (niet te vroeg) en dat je het testmateriaal correct afneemt:

  • Een zelftest kan hiv pas 3 maanden na het risico met voldoende zekerheid opsporen. Dat is langer dan de 6 weken bij een hiv-test bij je huisarts. 
  • Het resultaat is niet betrouwbaar als je onbeschermde seks had tijdens die vensterperiode van 3 maanden.
  • Lees aandachtig de instructies in de handleiding voor je begint. Bekijk eventueel de gebruikersvideo.
  • Gebruik de hiv-zelftest maar één keer.
  • Een hiv-zelftest test enkel op hiv. Voor andere soa's raadpleeg je best je huisarts. 

Hoeveel kost een hiv-zelftest?

Een hiv-zelftest op basis van een vingerprik kost ongeveer 30 euro. 

Een hiv-test laten afnemen bij je huisarts blijft goedkoper.

Hoe interpreteer ik het resultaat? 

  • Positief: ga naar je huisarts om het resultaat te bevestigen. Je huisarts kan je in contact brengen met een hiv-referentiecentrum voor begeleiding en behandeling.
  • Negatief: verweeg om alsnog naar je huisarts te gaan voor een soa-test.
  • Niet geldig: doe een nieuwe hiv-zelftest of ga naar je huisarts.

Wat als je positief test op hiv?

Een positief resultaat op een hiv-test moet altijd worden bevestigd door een tweede test. Wanneer het resultaat van deze tweede test positief is, heb je hiv. De huisarts verwijst je door naar een hiv-arts voor medische opvolging en begeleiding.

Dankzij de medicatie is een hiv-diagnose geen doodvonnis meer. Een lang en kwaliteitsvol leven is mogelijk. Relaties aangaan, vrijen, een huis kopen of op reis gaan? Het blijft allemaal mogelijk.

Hoe vroeger je diagnose, hoe minder het afweersysteem van je lichaam is beschadigd. Je kan starten met hiv-medicatie en maatregelen nemen om je partner(s) te beschermen. Want als je pas besmet bent met hiv, ben je erg besmettelijk. 

Moet ik mijn partner inlichten?

Ja, je brengt je sekspartner(s) best op de hoogte. Dan kunnen die zich ook laten testen en behandelen.

Je kan het hen zelf vertellen, of je kan je arts vragen om dit te doen via een brief partnernotificatie. Zo blijf je zelf anoniem.

Veelgestelde vragen

Word ik bij een hiv-test automatisch ook op andere soa's getest?

Nee. Niet elke arts test standaard op andere soa's. Laat je ook op andere soa's testen.

Laat je standaard testen op soa's wanneer je het condoom wilt weglaten in een nieuwe relatie. 

Wat kost een hiv-test?

Een hiv-test kost 2,50 euro. Daarnaast betaal je de kosten voor je doktersbezoek (enkele euro's remgeld). 

Wat is een sneltest en speekseltest?

Naast de standaardtest op hiv via een bloedstaal (door je huisarts), zijn er nog andere tests om vast te stellen of je al dan niet hiv hebt.

  • sneltest: bij het Elisa-centrum en het Helpcenter kan de arts een staal afnemen waarvan je onmiddellijk het resultaat weet. Een sneltest is pas betrouwbaar vier weken na het risico. Als de sneltest een positief resultaat geeft, is een confirmatietest nodig. Het resultaat daarvan heb je na twee tot zeven dagen.
  • speekseltest: je speeksel wordt getest in plaats van je bloed. Een speekseltest is pas betrouwbaar drie maanden na het risico. Speekseltesten zijn te koop via internet. De kostprijs van een hiv-speekseltest kan oplopen tot 50 euro. 

Speekseltesten worden vooral toegepast in specifieke projecten bij homomannen en Afrikaanse migranten.

Waarom testen op hiv?

Regelmatig testen is een goede gewoonte.

De voordelen:

  • Na een negatief testresultaat weet je dat je niet besmet bent en niemand anders kan besmetten.
  • Na een positief testresultaat kan je je laten opvolgen en behandelen.
  • Hoe vroeger je diagnose, hoe minder schade aan je afweersysteem.
  • Door de medicatie is een lang en kwaliteitsvol leven met hiv mogelijk.