Het geslachtsorgaan van mensen met een vagina heeft zichtbare delen zoals de buitenste vulvalippen, de clitoris en de schaamheuvel.

Binnenin het lichaam zitten er ook delen die je niet ziet, zoals de vagina, baarmoeder en eierstokken.

Over wie gaat deze uitleg?

Deze informatie is bedoeld voor iedereen met een vagina, zoals cisgender vrouwen (mensen die bij de geboorte meisje zijn genoemd en zich later ook vrouw voelen), transgender personen, non-binaire personen en intersekse personen.

Bij sommige mensen kan het lichaam er anders uitzien. Soms wordt een vulva gemaakt tijdens een operatie, bijvoorbeeld bij transgender vrouwen (mensen die als jongen werden gezien bij hun geboorte, maar zich vrouw voelen). Dit heet een neovagina: een vagina die door een arts wordt gevormd uit huid of ander weefsel. Op Transgenderinfopunt staat hoe die eruit kan zien, met voorbeelden en afbeeldingen.

Ook zijn er mensen die intersekse zijn: zij worden geboren met geslachtskenmerken (zoals geslachtsdelen, hormonen of chromosomen) die niet precies passen in de categorie 'man' of 'vrouw'. Op Ideminfo staan tekeningen die deze verschillen duidelijk laten zien.

Heb je twijfels of vragen? Praat dan met een dokter.

Aan de buitenkant

Het buitendeel van de geslachtsorganen heet de vulva. Veel mensen gebruiken hiervoor het woord ‘vagina’, maar officieel ligt de vagina binnenin het lichaam.

De vulva bestaat uit:

  • Buitenste vulvalippen of 'schaamlippen': behaarde huidplooien die lopen van de venusheuvel tot voorbij de vagina-opening. Ze beschermen de binnenste delen tegen vuil, wrijving en uitdroging.

    'Schaamlippen’ is eigenlijk een gek woord, want er is niets om je voor te schamen. 
    Daarom noemen veel mensen ze ook wel vulvalippen.
     
  • Binnenste vulvalippen of 'schaamlippen': dunne, vochtige huidplooien aan weerszijden van de vaginale opening. Ze kunnen groter of kleiner zijn dan de buitenste vulvalippen. De grootte en vorm verschillen sterk per persoon. Dat is volkomen normaal.

    De binnenste vulvalippen houden ongewenste bacteriën weg uit de vagina, beschermen tegen letsels of kwetsuren en bevatten veel zenuwuiteinden.
     
  • Clitoris: het gevoelige topje ligt waar de binnenste vulvalippen samenkomen. De rest van de clitoris loopt door in het lichaam en is veel groter dan vaak wordt gedacht. De clitoris zorgt voor seksueel genot.
     
  • Voorhof: het gebied tussen de binnenste vulvalippen. Hier zitten het plasgaatje en de opening van de vagina.
     
  • Venusheuvel: de onderkant van je buik, waar je schaamhaar groeit. Als je hierop drukt, voel je een deel van je schaambeen.
anatomie van de vulva bij cisgender vrouw
Geslachtsdelen aan de buitenkant bij iemand met een vagina.

Aan de binnenkant

Binnenin het lichaam liggen de:

  • Vagina: een buisvormig orgaan van ongeveer 10 centimeter. Het loopt van de vaginaopening naar de baarmoeder. De eerste centimeters liggen tussen de bekkenbodemspieren.

    De lengte en vorm kunnen veranderen bij dezelfde persoon, bijvoorbeeld door seksuele opwinding, bevalling of medische behandelingen.

    De vagina laat menstruatiebloed en baby's passeren en kan worden gepenetreerd tijdens seks.
     
  • Baarmoeder: een gespierd, peervormig orgaan. De baarmoeder is verbonden met de vagina, de eileiders en de eierstokken. In de baarmoeder groeien baby’s tijdens de zwangerschap.
     
  • Maagdenvlies (hymen): een soepel randje weefsel bij de ingang van de vagina. Niet iedereen heeft zichtbaar weefsel. Maagdenvlies zegt niets over maagdelijkheid. Ontdek hier meer over ontmaagding.
     
  • Eileiders en eierstokken: de eierstokken maken hormonen aan en bevatten eicellen. De eileiders vervoeren eicellen van de eierstokken naar de baarmoeder.
     
  • Urinebuis of plasbuis: verbindt de blaas met de buitenkant van het lichaam. Ze is 2,5 tot 4 centimeter lang. De opening bevindt zich in de vulva tussen de clitoris en de vaginale opening. Het is via de urinebuis dat urine je lichaam verlaat, wanneer je plast.
     
  • Klieren van Bartholin: maken vocht aan bij seksuele opwinding, wat helpt bij penetratie.

Er is veel variatie in hoe lichamen (of vulva’s) functioneren. Sommige mensen hebben medische aandoeningen of beperkingen die ervoor zorgen dat zij bepaalde geslachtskenmerken niet hebben of dat deze anders functioneren.

anatomie van de vagina bij cisgender vrouw
Geslachtsdelen aan de binnenkant bij iemand met een vagina.

Bekkenbodemspieren

De bekkenbodemspieren vormen een soort spierlaag onderin je bekken. Ze houden de organen in je onderbuik op hun plaats en sluiten de openingen van de plasbuis, vagina en anus af. Als je deze spieren aanspant, wordt de opening van de vagina kleiner.

Deze spieren spelen een belangrijke rol bij plassen, seksueel genot en bevallen. Soms zijn ze te zwak of juist te gespannen, wat voor klachten kan zorgen. Oefeningen of behandeling kunnen dan helpen.

bekkenbodemspieren
De bekkenbodemspieren bij iemand met een vagina.