PrEP (Pre-Expositie Profylaxe) is een behandeling in pil-vorm voor mensen die een grote kans lopen op een hiv-besmetting. Bij correcte inname voorkomt PrEP de overdracht van hiv.

PrEP: hoe starten?

Neem contact met een arts van een Hiv-referenticentrum (HRC) als je PrEP wil gebruiken en maak een afspraak.

De arts zal je testen op hiv en soa’s. Het is erg belangrijk om zeker te zijn dat je geen hiv hebt. Ook de werking van je nieren wordt gecheckt. Zijn de resultaten goed? Dan wordt een aanvraag voor terugbetaling gestuurd naar je mutualiteit.

In sommige HRC kan dat allemaal in één bezoek, in andere moet je hiervoor verschillende afspraken maken.  

Eens je aanvraag goedgekeurd is, kan je in een apotheek je medicatie kopen. Het attest voor terugbetaling moet jaarlijks vernieuwd worden. 

PrEP: hoe innemen? 

Er zijn twee manieren om PrEP te nemen: dagelijks of voor kortere periodes. De richtlijnen verschillen voor mannen, vrouwen en trans personen. 

Voor mannen: 

  • Dagelijks: neem 2 pillen om te starten met PrEP. Vervolgens neem je om de 24 uur 1 pil. 
  • Voor een kortere periode: neem 2 pillen minstens 2 uur voor het sekscontact en maximum 24 uur ervoor. Neem vervolgens 1 pil om de 24 uur, tot 2 dagen na de laatste keer onbeschermde anale seks. 

Voor vrouwen en trans personen: 

  • Dagelijks: neem gedurende 7 dagen 1 pil om te starten met PrEP. Vervolgens neem je om de 24 uur 1 pil. 
  • Voor een kortere periode: neem gedurende 7 dagen 1 pil voor het sekscontact. Neem vervolgens elke dag 1 pil om de 24 uur, tot 7 dagen na de laatste keer onbeschermde anale of vaginale seks. 

Als je PrEP neemt, ga je om de 3 maanden naar het HRC. Je wordt getest op hiv, syfilis, gonorroe, chlamydia en hepatitis C. Praat openlijk over je seksleven met je arts. Het helpt je arts om risico’s in te schatten.

Is PrEP iets voor mij?

Heb je anale of vaginale seks met meerdere partners? En vind je het moeilijk om (altijd) correct condooms te gebruiken? Overweeg dan PrEP. 

Wanneer kan je PrEP niet gebruiken? Als je… 

  • hiv-positief bent: het geneesmiddel dat gebruikt wordt als PrEP is niet voldoende om het hiv-virus te onderdrukken
  • niet zeker bent van je hiv-status
  • symptomen hebt van een acute hiv-infectie
  • je niet medisch kan laten opvolgen door een arts van een HRC
  • het moeilijk vindt om het medicijn stipt in te nemen volgens voorschrift van de arts
  • nierproblemen hebt. Je nieren worden getest voor de start met PrEP. 

PrEP: voordelen en nadelen

Voordelen van PrEP:

  • PrEP biedt een uitstekende bescherming tegen hiv. 
  • Je moet niet op het moment zelf beslissen over bescherming, zoals bij een condoom. Je beschermt jezelf door vooraf (en nadien) pillen te nemen. 
  • Sommige PrEP-gebruikers hebben met PrEP minder angst om hiv op te lopen. Ze kunnen meer genieten van seks. 

Nadelen van PrEP:

  • PrEP beschermt enkel tegen hiv, niet tegen andere soa’s. Condooms beschermen tegen hiv en soa's.
  • Om PrEP te gebruiken moet je goed plannen en strikt je schema volgen.
  • PrEP gebruiken vraagt om een regelmatige medische opvolging in een hiv-referentiecentrum. Dat kost tijd en geld.

Prijs en terugbetaling van PrEP in België

PrEP wordt terugbetaald met een attest van de mutualiteit, dat geldt voor één jaar. 

  • Een merkgeneesmiddel kost 11,90 euro voor een verpakking van 30 pillen. 
  • Een generiek middel kost 11,90 euro voor een verpakking van 90 pillen.  

Mogelijk betaal je ook labokosten voor de verplichte testen van de opvolging van je PrEP. Die kunnen verschillen van het ene HRC tot het andere. 

Kom ik in aanmerking voor terugbetaling? 

Antwoord je ja op één of meer van de volgende vragen? Dan kom je in aanmerking voor terugbetaling. 

  • heb je het voorbije half jaar anale seks gehad zonder condoom met meer dan 2 partners? 
  • heb je het voorbije jaar meer dan één seksueel overdraagbare aandoening (soa) gehad? 
  • heb je het voorbije jaar meermaals een PEP-kuur gestart? 
  • heb je regelmatig seks onder invloed van drugs (chems) of alcohol? 
  • leeft je partner met hiv en is de virale lading nog detecteerbaar? 
  • injecteer je drugs en of deel je spuitmateriaal?  
  • ben je actief in sekswerk en heb je onbeschermde seks? 

Voor terugbetaling moet je in regel zijn met je mutualiteit. De aanvraag tot terugbetaling moet jaarlijks hernieuwd worden. 

Wil je PrEP maar ben je niet in regel met de mutualiteit? Maak een afspraak met een HRC om alternatieven te bespreken en om je eventueel te laten opvolgen bij PrEP-gebruik.

Hoe stoppen met PrEP? 

Wil je een tijdje stoppen met PrEP? Of voor altijd? 

Stoppen met PrEP doe je zo: 

  • mannen: neem na de laatste onbeschermde anale seks nog gedurende 2 dagen 1 pil 
  • vrouwen en trans personen: neem na de laatste onbeschermde anale of vaginale seks nog gedurende 7 dagen 1 pil 

Wil je definitief stoppen met PrEP? Maak bij voorkeur een afspraak bij het HRC dat je bezoekt voor de opvolging van PrEP.  

Hoe herbeginnen met PrEP? 

De correcte manier om met PrEP te herbeginnen hangt af van

  • hoelang het geleden is dat je PrEP nam
  • je geslacht of gender.

Voor mannen

  • Minder dan 7 dagen geleden na je laatste PrEP-pil: neem 1 pil, minstens 2 uur voor seks). Ddaarna om de 24 uur 1 pil. 
  • Tussen 7 dagen en 3 maanden na je laatste PrEP-pil: neem 2 pillen, minstens 2 uur voor seks. Daarna om de 24 uur 1 pil. 
  • Langer dan 3 maanden na je laatste PrEP-pil: maak eerst een afspraak met je HRC. Het is belangrijk om uit te sluiten dat je hiv hebt voor je opnieuw start met PrEP. Lukt het niet om te wachten tot je afspraak? Start dan alvast met PrEP zoals hierboven beschreven, zodat je beschermd bent. Maak zo snel mogelijk een afspraak met je HRC

Voor vrouwen en trans personen

  • Minder dan 3 maanden na je laatste PrEP-pil: neem 1 pil gedurende 7 dagen. Na 7 dagen ben je beschermd door PrEP. 
  • Langer dan 3 maanden na je laatste PrEP-pil: maak eerst een afspraak met je HRC. Lukt het niet om zolang te wachten? Start dan alvast met PrEP zoals hierboven beschreven zodat je beschermd bent, en maak zo snel mogelijk een afspraak met je HRC

Heeft PrEP bijwerkingen?

De meeste PrEP-gebruikers hebben geen bijwerkingen. 

Sommigen hebben bij de start last van diarree, buikpijn, moeheid en hoofdpijn. Dit stopt na enkele weken.

Uitzonderlijk komen problemen aan nieren en botten of allergische reacties voor.

Je arts doet bij de aanvang van PrEP bloed- en urinetests om eventuele bijwerkingen op te sporen.

Veelgestelde vragen

Beschermt PrEP ook tegen andere soa's?

Nee. 

PrEP beschermt je enkel tegen hiv, niet tegen andere soa's. Daarom combineren velen PrEP met condoomgebruik. 

Gebruik een condoom als bescherming tegen andere soa’s en laat je vaccineren tegen hepatitis A en B en HPV.  

Wat is het verschil tussen PEP en PrEP? 

PEP is een behandeling nadat je risico hebt gelopen op hiv. 

PrEP is een behandeling om te voorkomen dat je hiv oploopt.

Hoe werkt PrEP?

Wanneer het hiv-virus het lichaam binnendringt, heeft het bepaalde lichaamscellen nodig om zich te vermenigvuldigen. PrEP voorkomt dat het virus die lichaamscellen kan binnendringen. 

Kan ik PrEP online aankopen? Of via vrienden?

Medicatie online aankopen is wettelijk niet toegelaten in België.

Koop je PrEP-pillen via onofficiële weg of krijg je ze van een vriend? Dan is het belangrijk om 100 procent zeker te zijn dat je geen hiv hebt voor je start met PrEP.

Dat doe je met een hiv-test bij de huisarts of HRC. Een zelftest van de apotheek of van Swab2know is hiervoor niet geschikt. Laat je bij voorkeur opvolgen door een arts in een HRC.

Ik vergat mijn PrEP pil en had onbeschermde seks. Wat moet ik doen?

Heb je een pil vergeten? Had je diarree of heb je de PrEP-pil uitgebraakt? 

Neem zo snel mogelijk contact met je HRC of met je huisarts (of zo nodig met een spoeddienst), zeker binnen de 72 uur. Vraag je arts of het zinvol is om een PEP-behandeling op te starten. 

Getuigenissen van mensen die PrEP nemen

Mijn seksueel gedrag is niet spectaculair veranderd sinds ik PrEP neem, maar de seks is nu veel beter. Ik maak me minder zorgen en praat gemakkelijker over seks.

Portretfoto van Tim

Ik voel me goed bij condooms. Maar die extra bescherming van PrEP spreekt me nu wel aan.

Portretfoto van Filip

Ik zie PrEP als iets dat mij extra veiligheid geeft, het stelt me gerust. Dat geldt ook voor mijn partner, we hebben samen voor PrEP gekozen. In de clubs waar ik kom wordt minder gespeeld met condoom. 

Bart, mister Leather Belgium