De wettelijke minimumleeftijd voor seksueel contact is 16 jaar. Je bent vanaf je 16 jaar seksueel meerderjarig.

Seksueel meerderjarig vanaf 16 jaar

Vanaf de leeftijd van 16 jaar heb je 'seksueel zelfbeschikkingsrecht'.  

Dat betekent dat je vanaf 16 jaar: 

  • voor de wet oud genoeg bent om toestemming te geven voor seksueel contact 
  • seks mag hebben met iedereen die 16 of ouder is, op voorwaarde dat jullie dit beiden willen 

Wie jonger is dan 16 kan volgens de wet geen toestemming geven tot seksuele handelingen.  

Wie bij een min-16-jarige een seksuele handeling betrekt pleegt volgens de wet een misdrijf.

Betekent dat dat je niet mag experimenteren met seks als je nog geen 16 bent?

De wet legt inderdaad een leeftijdsbeperking op.

Als iemand klacht neerlegt, dan is de meerderjarige strafbaar. Dit wordt omschreven als aanranding van de eerbaarheid.

Wanneer je seks hebt met iemand onder de 14 jaar, wordt dit wettelijk beschouwd als verkrachting. Ook als beide partners het wel willen. 

Als jullie beiden jonger zijn dan 16 jaar, zijn jullie in theorie allebei strafbaar.

Is de leeftijd van seksuele meerderjarigheid niet verlaagd naar 14 jaar?

Nee. 

Er was een ontwerp voor een nieuw strafwetboek dat de seksuele leeftijdsgrens verlaagt.

Als dat ontwerp wordt goedgekeurd, kunnen jongeren in de toekomst toestemming geven vanaf de leeftijd van 14 jaar. Op voorwaarde dat de partner maximum 5 jaar ouder is en er geen sprake is van een vertrouwens- of gezagsrelatie (zoals bij een leerkracht, begeleider,...). 

Die wet is (nog) niet van kracht.

Zodra er aanpassingen komen in de wet, zal deze informatie ook geüpdatet worden.

Waarom staat dit in de wet? 

Deze wet bestaat om jongeren te beschermen tegen seksueel misbruik, niet om jongeren die met onderlinge toestemming experimenteren te bestraffen. 

De wet geeft aan dat volwassenen geen seks mogen hebben met jongeren onder de 16 jaar.

Hier schuilt het volgende idee achter: jongeren onder de 16 kunnen nog niet voor zichzelf beslissen of ze al seks willen. Ze zouden dan misschien met seks instemmen omdat een volwassene het verlangt, niet omdat ze er al klaar voor zijn. 

Zo wil de wet de jongere die nog niet voor zichzelf kan beslissen beschermen. Als een jongere aangifte wil doen van seksueel misbruik, vergemakkelijkt de wet dit.

Word je dan gestraft? 

Als je als persoon ouder dan 16 jaar seks hebt met iemand jonger dan 16 jaar, dan ben je volgens de wet strafbaar. Het zal dan gemakkelijker zijn om aan te tonen dat er misbruik plaatsvond. 

  • Iedereen die seks heeft met iemand jonger dan 16 jaar is in principe strafbaar. 
  • Ben je ouder dan 18 jaar? Dan kan de rechter je straffen opleggen.  
  • Ben je jonger dan 18 jaar? Dan kan je geen straf krijgen, maar kan de jeugdrechter wel een maatregel opleggen.  

De wet is er om jongeren te beschermen, niet om hen te bestraffen.

Als er geen groot leeftijdsverschil is en het blijkt dat jongeren met onderlinge toestemming seks hadden, dan zal in de praktijk wellicht geen straf of maatregel worden opgelegd.  

Voor je aan seks begint is het altijd goed om zeker te zijn dat jij en de ander er klaar voor zijn. Dat doe je door hier met elkaar over te praten en nooit de ander onder druk te zetten.

Leeftijdsverschil bij seks

Je kiest voor seks best iemand bij wie je je genoeg op je gemak voelt. Zo kan je aangeven wat je wel en niet fijn vindt en waar je wel of niet klaar voor bent. Leeftijdsverschil kan daar een rol bij spelen. 

Minderjarigen zetten de eerste stappen op vlak van seks. Ze zijn volop aan het leren en moeten nog ervaring opdoen.  

Het is geen goed idee om als jongere een relatie te hebben waarin een groot leeftijdsverschil bestaat. Als een jongere een partner heeft die 5 of meer jaar ouder is, zijn ze als partners niet altijd gelijkwaardig. De oudste partner heeft dan: 

  • meer levenservaring  
  • meer ervaring met seks 
  • soms meer invloed op de jongere dan omgekeerd 

Er bestaat het risico dat de oudere partner zin heeft in seksuele handelingen waar de jongere nog niet aan toe is. Dat kan voor spanningen zorgen. 

Dit betekent niet dat een jongere geen partner mag hebben met meer dan 3 jaar leeftijdsverschil. De huidige wet verbiedt het alleszins niet.