Wanneer moet ik naar een gynaecoloog gaan?

Wat doet een gynaecoloog?

De gynaecoloog is een specialist in de geneeskunde. Je kan er terecht voor:

• Zwangerschap en bevalling
• Advies over vruchtbaarheid
• Aandoeningen van de vrouwelijke geslachtsorganen
• Aandoeningen van de borsten
• Endometriose
• Bekkenbodemproblemen
• Menopauze
• Vrouwelijke genitale verminking

Heb je klachten zoals:

• Abnormale bloedingen,
• Abnormale vaginale afscheiding,
• Vermoeden van een soa of andere infectie,
• Pijn in de onderbuik of pijn bij penetratie,
• Niet zwanger kunnen worden,
• Huidafwijkingen in de intieme zone?

Ga dan eerst naar je huisarts. Als het nodig is, verwijst die je door. 

Doet een gynaecologisch onderzoek pijn?

Een gynaecologisch onderzoek doet normaal gesproken geen pijn. Het voelt soms ongemakkelijk aan, het kan ook gevoelig zijn.  

Dit kan je doen tijdens het onderzoek:

• Ontspan je bekkenbodemspieren.
• Blijf rustig doorademen.
• Voel je pijn? Zeg het aan je arts. Die kan het onderzoek stoppen of aanpassen.

Een behoedzaam arts vertelt je op elk moment wat je kan verwachten. Als de arts dat niet spontaan doet mag je ernaar vragen.

Weet je dat er een biopsie genomen zal worden? De dokter neemt een stukje weefsel om dat te onderzoeken. Neem dan vooraf een pijnstiller. Je kan ook op het moment zelf een lokale verdoving vragen. 

Wat moet ik doen bij grensoverschrijdend gedrag?

Grensoverschrijdend gedrag is onaanvaardbaar. Had je een onaangename of grensoverschrijdende ervaring? Praat erover. Met je partner, een vriend of vriendin, of een andere vertrouwenspersoon.

Doe ook altijd melding. Dat kan bij:

• Het Vlaams meldpunt grensoverschrijdend gedrag.
• De huisarts.
• De ombudsdienst van het ziekenhuis.

Gynaecologen zijn vertrouwenspersonen. Als patiënt moet jij je altijd veilig en gerespecteerd voelen. Is dat niet het geval, vertel het aan de arts. Luistert die niet, schakel je hulp in via de bovenstaande instanties. 

Zwangerschap en bevalling 

De gynaecoloog begeleidt je zwangerschap samen met je huisarts of vroedvrouw. Denk je dat je zwanger bent? Dan ga je eerst naar de huisarts. Die doet een bloedtest om de zwangerschap te bevestigen.  

Heb je een zwangerschap met weinig risico op complicaties?

• Je huisarts of een vroedvrouw volgt de zwangerschap op.
• Je gaat drie keer bij een gynaecoloog langs voor een echo.
• Je kan kiezen of je in het ziekenhuis bevalt.

Heb je een zwangerschap met een hoger risico op complicaties?

• Je gynaecoloog volgt de zwangerschap op.
• Je krijgt minstens drie keer een echo.
• Je bevalt in het ziekenhuis.

De gynaecoloog begeleidt jouw bevalling. Wanneer alles goed gaat beval je vaginaal. Als het nodig is, voert de gynaecoloog een keizersnede uit. Zes of acht weken na de bevalling ga je nog eens op controle bij de gynaecoloog. 

Advies over vruchtbaarheid

De gynaecoloog zoekt uit waarom je niet spontaan zwanger wordt en stelt eventuele behandelingen voor.

Wanneer vraag ik vruchtbaarheidsadvies?

Je vraagt pas advies als je na een jaar proberen niet zwanger raakte. In normale omstandigheden heb je elke menstruatiecyclus 20 à 25 procent kans om zwanger te worden. Na 6 maanden is ongeveer de helft van de jonge, vruchtbare koppels zwanger. Na een jaar is dit ongeveer 85 procent.

Het helpt om te weten wanneer je vruchtbaar bent. 

Aandoeningen van de vrouwelijke geslachtsorganen 

Heb je klachten? Ga dan eerst naar je huisarts. Die verwijst je door naar de gynaecoloog wanneer dat nodig is.

De gynaecoloog behandelt:

• Ernstige ontstekingen van de vulva en vagina.
• Stoornissen van de menstruatiecyclus.
• Kanker aan de vulva, baarmoederhals, baarmoeder, eierstokken.

Kanker aan de vulva of baarmoederhals ontstaat heel langzaam. Deze kanker wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Dat virus tast de cellen aan in het weefsel van de vulva of de baarmoederhals. Met een uitstrijkje spoort de dokter afwijkende cellen op voor die zich ontwikkelen tot kankercellen.

Aandoeningen van de borsten

De gynaecoloog behandelt goed- en kwaadaardige borstaandoeningen. Heb je last van pijn, een ontsteking, of merk je een knobbeltje op? Ga eerst naar de huisarts. Die verwijst je door wanneer dat nodig is.

Wanneer screenen op borstkanker?

In België word je uitgenodigd voor een tweejaarlijks onderzoek:

• Je bent tussen 50 en 69 jaar.
• Je had nog geen borstkanker.
• Je loopt geen verhoogd risico.

Je krijgt een oproepbrief voor de screening. Die komt per post of in je eBox toe.

Ben je jonger dan 50 of ouder dan 70? Je gynaecoloog laat je weten of een borstkankerscreening nodig hebt.

Je kan ook zelf je borsten onderzoeken door een keer per maand je borsten te bevoelen. Dat doe je bij voorkeur een week na het begin van je menstruatie. Ben je in de menopauze? Kies dan een vaste datum.

Hier let je op:

• Roodheid.
• Teruggetrokken tepel.
• Verandering in de vorm van de borst. 

Endometriose

De gynaecoloog kan onderzoeken of je endometriose hebt en een eventuele behandeling voorschrijven of uitvoeren. Als je klachten hebt ga je eerst naar de huisarts. Die kan je doorverwijzen wanneer dat nodig is.

Dit zijn symptomen:

• Pijnlijke maandstonden.
• Pijn bij het vrijen.
• Verminderde vruchtbaarheid.
• Abnormaal bloedverlies.
• Uitgesproken vermoeidheid.

Heb je heel uitgebreide endometriose? Dan kan je ook last hebben van:

• Pijn bij het plassen en de ontlasting, vooral rond of tijdens de menstruatieperiode.
• Chronische buikpijn. 

Bekkenbodemproblemen

Heb je last van incontinentie? Kan je je urine of stoelgang niet of moeilijk ophouden? Dat is mogelijk te wijten aan bekkenbodemproblemen. Bespreek het met je huisarts. Wanneer nodig verwijst die je door naar de gynaecoloog. 

Menopauze

Vanaf 35 jaar word je minder vruchtbaar. De menstruatie kan dan minder regelmatig worden. Soms heb je enkele maanden geen menstruatie.

Na een tijd stopt de menstruatie volledig. We noemen dit de menopauze. De menopauze levert de meeste vrouwen lichamelijke maar ook psychische klachten op.  

Je kan terecht bij je huisarts voor een eerste diagnose en eventuele behandeling. Als het nodig is verwijst die door naar een gynaecoloog. 

Vrouwelijke genitale verminking

Vrouwelijke genitale verminking zijn alle ingrepen die de externe geslachtsorganen van vrouwen opzettelijk veranderen of beschadigen. Er zijn geen medische redenen voor deze ingrepen.

Je kan bij de gynaecoloog terecht voor:

• De behandeling van fysieke klachten.
• Begeleiding en ondersteuning bij seksuele ontevredenheid en relationele problemen.
• Ondersteuning om een attest te krijgen voor een juridische verblijfsvergunning.
• Een gesprek om vrouwelijke genitale verminking te voorkomen.
• Een gynaecologisch onderzoek.
• Advies over anticonceptie, zwangerschapswens en zwangerschapsopvolging.