Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening of soa. Het wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum. Syfilis kan je behandelen met antibiotica. Syfilis komt vaker voor bij mannen die seks hebben met mannen. 

Hoe krijg je syfilis? 

Je krijgt syfilis door seks. Vooral als je geen condoom gebruikt. 

Je kan het krijgen door

  • Penis in vagina seks
  • Penis in anus seks
  • Pijpen of beffen
  • Soms door te zoenen: als iemand een syfiliszweer in de mond heeft

Syfilis: symptomen en gevolgen

Een besmetting met syfilis kent drie fases:

Eerste fase van syfilis: zweer

Je raakt besmet met de bacterie. Drie weken na de infectie krijg je een pijnloze zweer op of in je geslachtsorganen, anus of mond.

Deze zweer blijft ongeveer vier weken staan. Ze verdwijnt vanzelf.

Je kan in deze fase ook een zwelling hebben van de lymfeklieren in de lies. 

Tweede fase van syfilis: huiduitslag

Zonder behandeling kan je bijkomende klachten krijgen. Dat gebeurt ongeveer zeven tot tien weken na de besmetting.

  • Roze huiduitslag op de romp, voetzolen of handpalmen
  • Koorts 
  • Hoofdpijn 
  • Botpijn 
  • Ontsteking van de lymfeklieren

Laat je je niet behandelen? Dan kan je ook last krijgen van haaruitval, problemen aan de ogen of aan het gehoor.

Ook deze klachten verdwijnen vanzelf.

Derde fase van syfilis: schade aan organen

Na fase twee komt er een periode waarin je weinig tot geen klachten hebt. Pas na jaren kom je in een derde fase. Er kan dan schade ontstaan aan het hart, ruggenmerg, botten en hersenen. 

Deze fase komt in België zeer weinig voor. Meestal wordt syfilis ontdekt in de eerste of tweede fase.

Hoe syfilis voorkomen?

Gebruik een condoom. Dan is de kans kleiner dat je syfilis krijgt of doorgeeft. 

Maar: condooms beschermen niet volledig tegen syfilis.

  • Een syfilis-zweer kan op het hele lichaam zitten. Dus ook op een plek die niet afgedekt is door een condoom.
  • Je kan syfilis ook doorgeven via je handen. Bijvoorbeeld als je eerst je eigen geslachtsdelen aanraakt en dan de geslachtsdelen van iemand anders.

De overdracht van syfilis gebeurt ook makkelijk door orale seks. Gebruik een condoom als je wil pijpen of een beflapje om te beffen.

Syfilis opsporen met een soa-test

Had je seks zonder condoom? Heb je klachten die lijken op syfilis? Ga naar je huisarts. Die kan je testen op syfilis met een bloedtest.

Een snelle diagnose is belangrijk. Dan is syflis makkelijk te behandelen.

Syfilis: behandeling

Syfilis is goed te behandelen met antibiotica in de eerste twee fases van de infectie. Zonder behandeling blijft syfilis in je lichaam. Het kan dan later schade geven aan je organen. 

Ben je zwanger? Laat je testen en behandelen. Zo geef je de infectie niet door aan je baby. 

Moet je je sekspartners verwittigen bij syfilis?

Ja, bij voorkeur wel.

Ben je positief getest op syfilis? Verwittig je partner of partners van de laatste drie maanden. Zij krijgen best ook een test en behandeling, zelfs al hebben ze geen klachten. Bespreek dit met je arts. 

Hoe je sekspartner(s) verwittigen bij syfilis?

Had je de afgelopen tijd meerdere sekspartners? Bespreek met je huisarts wie je best verwittigt. 

Vertel je het graag zelf? Dit stappenplan kan je helpen: Zo vertel je aan een partner dat je een soa hebt

Blijf je toch liever anoniem? Dan kan je je partner(s) informeren via Partneralert.be. Een website van het Departement Zorg van de Vlaamse Gemeenschap. 

Zo werkt Partneralert:

  • Je krijgt na de soa-diagnose een code van de dokter.  
  • Surf naar de website Partneralert.be.
  • Geef de code in en klik op ‘Ga verder’.  
  • Dan kan je het gsm-nummer of e-mailadres van je sekspartner(s) ingeven met een boodschap.  
  • Een bericht wordt anoniem verstuurd naar je sekspartner(s). Gaat het over meerdere partners? Ze krijgen elk apart een bericht.  

Veelgestelde vragen

Verhoogt syfilis de kans op hiv?

Ja. Syfilis verhoogt de kans op overdracht van het hiv-virus. Waarom?

Omdat syfilis wondjes aan het slijmvlies veroorzaakt. Door die wondjes komt het hiv-virus makkelijker in het lichaam. 

Iemand met hiv die syfilis heeft, geeft het hiv-virus ook makkelijker door. Dat geldt niet als die persoon een hiv-behandeling volgt en daardoor een niet-decteerbare virale lading heeft.

Wat is een sjanker?

Een sjanker is een zweer die je kan krijgen door seksueel contact. Je krijgt het meestal op de geslachtsorganen. Er bestaan harde en weke sjankers. 

Een harde sjanker is de eerste fase van syfilis: een zweer op de geslachtsorganen, anus of mond.

Een weke sjanker of ulcus molle is een ziekte op zichzelf. Deze soa wordt veroorzaakt door de bacterie Haemophilus ducreyi. Je krijgt dan zweertjes rond de geslachtsorganen. De lymfeklieren in de liezen kunnen erg pijn doen. De ziekte geneest snel en gemakkelijk. 

Mag je seks hebben als je syfilis hebt?

Je wacht best tot de behandeling met antibiotica voorbij is. Dan is de bacterie uit je lichaam

Wil je toch al seks hebben? Gebruik dan een condoom of beflapje (liklapje)