Ongewenste intimiteiten zijn bv. seksueel getinte, seksistische of homofobe opmerkingen, opdringerig gedrag, gluren, oneerbare voorstellen en handtastelijkheden.

    Ongewenste intimiteiten of aanranding?

    Het gaat dus om ongewenst, storend, intimiderend of choquerend gedrag dat seksueel geladen is. De grens met andere vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag zoals aanranding van de eerbaarheid is vaak vaag.

    'Ongewenste intimiteiten' is geen juridisch begrip. Sommige vormen ervan kunnen echter vallen onder strafbare seksuele feiten zoals bv. aanranding, seksisme en grooming.

    Ongewenste intimiteiten kunnen zeer vervelend en onaangenaam zijn. Zeker als het herhaaldelijk gebeurt.

    Je gaat je er ongemakkelijk door voelen en het kan je een gevoel van onveiligheid geven.

      Ok, ik begrijp het, wanneer ik iemand die ik aantrekkelijk vind over straat zie lopen, kijk ik ook. We zijn allemaal maar mensen en het zit nu eenmaal in onze aard om te kijken naar wat we mooi vinden. 

      vrouw steekt straat over

      Ongewenste intimiteiten: voorbeelden

      • ongewenste seksuele insinuaties
      • ongepaste dubbelzinnige opmerkingen 
      • ongewenste intieme vragen over privéleven
      • ongewenste schunnige moppen 
      • ongepaste uitnodigingen voor afspraakjes
      • blijven aandringen op seksuele contacten of relatie
      • opdringerige opmerkingen over je uiterlijk, seksuele geaardheid
      • imitaties (gebaren, stem, manier van lopen)
      • obscene gebaren of geluiden
      • oneerbare voorstellen 
      • ongewenste bijnamen of troetelnamen 
      • ongepast staren waardoor je je geïntimideerd voelt
      • gluren
      • nafluiten
      • opdringerig aanwezig zijn
      • ongewenste seksueel expliciete foto's, filmpjes of geschenken 
      • met porno confronteren
      • exhibitionistisch gedrag 
      • ongewenste seksueel getinte berichten
      • ongepaste toenadering zoeken op sociale netwerksites zoals Facebook, Instagram
      • ongewenste kus
      • ongewenste omhelzing
      • ongewenste aanrakingen

      Hoe reageren op ongewenste intimiteiten

      Je kan het gedrag negeren en er niet op ingaan. Soms helpt dat en houdt de ander er vanzelf mee op. 

      Maar dikwijls is het beter om heel duidelijk te maken dat je het gedrag vervelend vindt en dat de ander daarmee moet ophouden. Dan ben je assertief.

      1 Geef je grens aan

      • Geef eenduidige signalen. Praat en handel op besliste wijze. Als je dubbelzinnige signalen uitzendt is het niet steeds duidelijk voor de ander dat je iets niet wil.
      • Laat je lichaam meespreken. Je hebt een kordate lichaamshouding en kijkt de ander recht in de ogen terwijl je duidelijk ‘nee’ zegt. Je maakt met je handen een afwerend gebaar of trekt ze terug. Ook kan je fysiek afstand nemen: je lichaam wegdraaien, een stap achteruit zetten of wegwandelen.
      • Ga niet beargumenteren of je verontschuldigen. Het is oké om je grens aan te geven. Vindt de ander dat je overdrijft, gaat deze niet akkoord of wil deze je van gedachten doen veranderen, herhaal dan gewoon je boodschap. Put je niet uit in details of verklaringen. Voel je niet schuldig en doe ook geen loze beloften naar de toekomst toe.   
      • Verbreek alle online communicatie-kanalen indien nodig. Blokkeer sociale media-accounts, mailadres en telefoonnummer. 

      2 Vraag om hulp

      Het kan helpen om steun te vragen aan mensen uit je omgeving: vrienden, familie, je partner of collega's.

      • Je kan je probleem met hen bespreken. Zij kunnen je ondersteunen om hiermee om te gaan.
      • Je kan met hen oefenen hoe je denkt te gaan reageren op de persoon die je lastigvalt. Zo ben je voorbereid en kom je op het moment meer zelfverzekerd over. 
      • Je kan ook de afspraak maken dat de mensen uit je omgeving zullen tussenkomen mocht er zich opnieuw een vervelende situatie voordoen. 

      3 Spreek een vertrouwenspersoon aan 

      • Word je op je werk lastiggevallen door collega’s, dan kan je de vertrouwenspersoon aanspreken. Elk bedrijf heeft er één.
      • Gebeurt het op school, dan kan je een leraar, het Centrum voor Leerlingenbegeleiding of de directie inschakelen.  
      • Op de sportclub kan je een trainer of iemand van het clubbestuur aanspreken. Kijk eens wie binnen je federatie de Aanspreekpersoon Integriteit is.
      • Spreek in de jeugdbeweging één van de leiders aan of kijk wie daar het Aanspreekpunt Integriteit is.  

      Ken je dat gevoel, zo een band hebben met een vriend? Ongelofelijk goed overeenkomen met elkaar maar toch niets meer willen. Wel, het overkwam mij onlangs nog.

      opdringerige-vriend

      Gewenste en ongewenste intimiteiten: het verschil 

      Zodra iemand iets als ongewenst ervaart, is het ook ongewenst. Dit houdt in dat die grens flou, maar vooral ook subjectief is.

      Hetzelfde gedrag kan door de ene als ongewenst ervaren worden, terwijl iemand anders ermee kan lachen. 

      Het is dus ook een kwestie van steeds galant te blijven en grenzen te respecteren, wil je voorkomen dat je van ongewenste intimiteiten beschuldigd wordt.

      Enkele tips:

      • Als je iemand probeert te versieren, dring dan niet tot in het oneindige aan. Overval hem of haar niet te pas en te onpas met je fysieke aanwezigheid.
      • Let op de lichaamstaal van de ander. Wegkijken, wegduwen of een gespannen houding zijn negatieve signalen.
      • Ga pas door met aanraken als de ander positieve signalen geeft. Als iemand geen signalen geeft, betekent dat nog niet dat alles oké is. Je kan ook vragen of het goed is
      • Check niet alleen of de ander toestemt, maar bevraag ook bij jezelf of de ander de vrijheid heeft om 'nee' te zeggen. Bevinden jullie je in een gelijke positie en kan de ander weigeren zonder dat hier consequenties aan zijn verbonden?
      • Maak duidelijk wat je zelf wil, maar ga er niet van uit dat jouw wil wet is.
      • Als je te hard van stapel gelopen bent, moet je kunnen zeggen: 'het spijt me, het had niet mogen gebeuren.' Probeer ervan te leren.

      Hoe vertel je je vrienden dat ze moeten stoppen met je vriendin lastig te vallen?

      Maten, makkers?

      Zijn ongewenste intimiteiten strafbaar?

      • Klacht neerleggen bij de politie voor ongewenste intimiteiten kan, zeker wanneer het is gebeurd in de publieke ruimte. Het is wel mogelijk dat er verder weinig gevolg aan gegeven wordt.
      • Als het binnen een organisatie gebeurt, meld het dan zeker ook daar.
      • Als het zich op je werk voordoet kan je klacht indienen bij de vertrouwenspersoon. Pesterijen op het werk zijn bij wet verboden en kunnen gesanctioneerd worden.
      • Ongewenste intimiteiten op je sportclub of in de jeugdbeweging kan je melden aan het clubbestuur of de leiding.
      • Op school kan je naar een leraar of de directie stappen.

      De directie van de school of van je bedrijf, het bestuur van de sportclub of de leiding van de jeugdbeweging kan degene die je lastigviel waarschuwen of sanctioneren.

      Seksuele intimidatie op het werk

      Seksuele intimidatie op het werk kan om alle soorten ongewenste intimiteiten gaan. Voor de een zijn deze zaken over de grens, voor de ander misschien niet. Jij alleen maakt uit of opdringerig gedrag van een collega seksuele intimidatie is.

      Hoe reageren als werknemer?

      Wees niet bang om assertief te zijn. Maak de pleger duidelijk dat je niet gediend bent van zijn of haar gedrag en zeg wat je storend vindt. 

      Dien een klacht in bij de vertrouwenspersoon of preventieadviseur op je werk als het gedrag niet stopt. Als slachtoffer ben je beschermd tegen mogelijk ontslag. 

      Hoe reageren als werkgever?

      Als werkgever ben je door de wet verplicht om actief mee te werken aan een oplossing.  

      De werkgever kan zowel maatregelen treffen ten aanzien van het slachtoffer als ten aanzien van de pleger. De pleger krijgt dan een verwittiging, een overplaatsing naar een andere werkplek, of een andere tuchtmaatregel.  

      In ernstige gevallen kan je de pleger ontslaan om dringende redenen. 

      Veelgestelde vragen

      Wanneer kan ik nog nee zeggen of mijn grens aangeven?

      Je kan dit op ieder moment doen. 

      Als de ongewenste intimiteiten zich herhaaldelijk voordoen, is het vaak gedrag dat zich stilletjes aan heeft opgebouwd. De grens werd stapje voor stapje verlegd. 

      In het begin kon bepaald gedrag nog onschuldig lijken en reageerde je hier bv. vriendelijk of neutraal op.

      Dit wil echter niet zeggen dat je in een latere fase je grens niet meer mag aangeven. De ander heeft zeker geen vrijgeleide om blijvend je grenzen op te zoeken of deze te overschrijden.
       

      Hoe vaak komt seksuele intimidatie voor?

      30% van de Belgische vrouwen ouder dan 15 jaar kreeg het afgelopen jaar te maken met seksuele intimidatie.

      Op de werkvloer zou 6 op 100 van de werknemers er het slachtoffer van zijn. 

      Raadpleeg hier meer feiten en cijfermateriaal over ongewenste intimiteiten