Aambeien (speen of hemorroïden) zijn gezwollen aders die in of buiten de anus liggen.

Ze zien eruit als paarse bultjes en kunnen pijn doen. Ze gaan dikwijls gepaard met bloedverlies via de anus.

In en rondom de anus bevinden zich vele bloedvaatjes die bedekt zijn met slijmvlies. Ze vormen een soort van zwellichaampjes.

Aambeien ontstaan wanneer er te veel druk wordt uitgeoefend op die zwellichaampjes. Die kunnen hierdoor gaan opzwellen, verzakken en uitstulpen. Als ze ook last veroorzaken en pijn doen, spreken we van het speen

  • Inwendige aambeien zitten binnen in de endeldarm en zijn meestal onschadelijk. Ze kunnen soms buiten het lichaam geperst worden (prolaps). 
  • Uitwendige aambeien zijn met het blote oog zichtbaar als paarsrode knobbels. Je kan ze ook met de vinger voelen.

Aambeien: oorzaken

Aambeien krijg je door verschillende factoren: 

Overgewicht

Weeg je teveel, dan oefenen die extra kilo’s meer druk uit op de anus.

Zittend werk

Ook dit werkt drukverhogend voor de bloedvaatjes. Mensen die weinig bewegen hebben bovendien vaker een harde ontlasting.

Moeilijke stoelgang of constipatie

Door de harde, droge ontlasting en door langdurig persen, ontstaat er een beschadiging van de bloedvaatjes aan de uitgang van de anus.

Diarree

Door veelvuldige en vaak met kracht passerende ontlasting kunnen de bloedvaatjes beschadigd worden.

Aambeien en zwanger

Er ontstaat extra druk op de darmen door de groei van de baarmoeder en het gewicht van de baby. Hierdoor vertraagt ook de darmwerking. Zwangere vrouwen zijn bijvoorbeeld vaak geconstipeerd.

Aambeien kunnen ook ontstaan ten gevolge van de bevalling. De druk op de bloedvaten neemt hierdoor nog toe. Door de perskracht die wordt uitgeoefend tijdens de bevalling worden de aambeien naar buiten geduwd. 

Ook leeftijd en genetische aanleg spelen een rol. 

Op zich is lang op het toilet zitten geen oorzaak van aambeien, in tegenstelling tot wat je soms hoort.

Aambeien: klachten

  • (een streepje) helder bloed op wc papier: dit is vaak het eerste symptoom. Het gaat soms maar om weinig bloed en het bloedverlies is niet pijnlijk. Het komt aan het einde van de ontlasting voor. Typisch is ook dat het bloed helderrood is en dus niet vermengd met stoelgang.
  • je voelt een knobbeltje of zwelling rond de anus
  • drukkend gevoel of het gevoel dat je naar het toilet moet
  • pijnirritatie tijdens of na het ontlasten
  • je voelt iets naar buiten komen bij het persen of ontlasten
  • jeuk of een vochtig gevoel
  • afscheiding van een kleine hoeveelheid ontlasting of darmslijm in het ondergoed
     

Aambeien: behandeling

Pas deze richtlijnen toe om aambeien te genezen:

  • Gebruik een vochtig doekje, bevochtigd scottex-papier of een nat washandje om je schoon te maken. 
  • Maak geen gebruik van geparfumeerd toiletpapier, sterke zeep of babydoekjes.
  • Vermijd bubbel- en oliebaden. Neem beter een lauw zitbad: dit verlicht de pijn en het reinigt de anusomgeving. 
  • Pas je voeding aan en gebruik eventueel milde laxerende middelen om de ontlasting minder pijnlijk te maken. 
  • Koop bij de apotheker een zalf tegen aambeien.
  • Raadpleeg de huisarts als de aambeien niet verdwijnen. 

Meestal verdwijnen aambeien hierdoor of door een lokale behandeling. Een arts kan bv. ook verdovende zetpillen voorschrijven. Soms is een kleine operatieve ingreep nodig.

Aambeien voorkomen

Verstopping voorkomen

Verstopping kan aambeien veroorzaken. Dat voorkom je door veel te bewegen en gezond te eten.

  • Eet gezonde, vezelrijke voeding (fruit en groenten, volkorenbrood).
  • Drink hierbij veel water (6 tot 8 glazen per dag).
  • Let op je gebruik van alcohol, scherpe kruiden, koffie, koolzuurhoudende dranken en chocolade. Ben je extra gevoelig voor deze stoffen, probeer die dan te beperken of te vermijden. 
  • Beweeg elke dag: sporten of wandelen doet ook je darmen beter werken.

Toiletgewoontes

  • Ga onmiddellijk naar het toilet als je ontlastingsdrang voelt.
  • Probeer niet te persen als je op het toilet zit.
  • Als je klaar bent kan je je anus eventueel wassen met lauw water zonder zeep. Gebruik voor het droogmaken een zachte handdoek.
  • Gebruik in elk geval zacht toiletpapier.

Aambeien en seks

Op zich hebben aambeien niets met seks te maken. Als iemand aambeien heeft, wijst dit er niet op dat die persoon anale seks heeft gehad. Ze ontstaan door andere oorzaken.

Wanneer je last hebt van aambeien kunnen deze wel geïrriteerd geraken en gaan bloeden. 

Anale seks is dan te vermijden. Wil je het toch doen, gebruik dan veel glijmiddel. Doe het ook rustig en stop wanneer het pijn doet.