Soa's en hiv tijdens de zwangerschap - buitenbaarmoederlijke zwangerschap, miskraam en schijnzwangerschap.

Soa's tijdens de zwangerschap - risico's

Heb je een seksueel overdraagbare aandoening opgelopen? Praat er zeker eens over met je behandelende huisarts. Ongeveer alle soa's zijn tijdens de zwangerschap behandelbaar zonder gevaar voor je kind.

Specifiek per soa

Gonorroe, chlamydia, syfilis, genitale wratten, schaamluizen, schurft, trichomonas en hiv kan je allemaal behandelen zonder schade voor de baby. Ben je besmet met hepatitis B, dan stel je de behandeling beter uit tot na de geboorte. Voor hepatitis B krijgt het pasgeboren kind dan een vaccin toegediend.

Gevaarlijkste soa voor een ongeboren kind is herpes, voornamelijk wanneer de moeder een primo-infectie doormaakt tijdens het laatste trimester van haar zwangerschap.

Soa-test aanvragen

Let op: een zwangere vrouw wordt niet systematisch getest op soa's. Je moet dit dus zelf vragen aan je arts. Enkel op hiv word je automatisch getest, dit is onderdeel van de standaardprocedure.

Hiv tijdens de zwangerschap - opvolging

Hiv kan door een zwangere vrouw op haar ongeboren kind worden overdragen via de moederkoek, vooral tijdens de laatste weken van de zwangerschap en bij de bevalling.

Ook als seropositieve moeders hun pasgeboren baby borstvoeding geven, kunnen ze het hiv-virus doorgeven.

De laatste jaren is er veel vooruitgang geboekt in de opvolging van zwangere hiv-positieve vrouwen. Het risico op overdracht is daardoor veel kleiner:

  • Bij vrouwen die tijdens de zwangerschap worden behandeld met hiv-medicatie, daalt het risico tot 1 procent.
  • Een keizersnede doet de kans op prenatale infectie nog verder dalen.

Als je als ouder toegang hebt tot kwaliteitsvolle, aangepaste medische zorg, wordt meer in 89 procent van de gevallen hiv niet overgedragen op het kind. 

Ook voor seropositieve vaders zijn er nu mogelijkheden om kinderen te krijgen zonder besmettingsgevaar voor hun partner.

Opvolging van de zwangerschap bij vrouwen met hiv

Bij seropositieve vrouwen is een goede opvolging van de zwangerschap nodig.

Sommige nevenwerkingen van de medicatie kunnen vaker voorkomen bij zwangere vrouwen.

Zo wordt een vruchtwaterpunctie om bepaalde erfelijke afwijkingen te ontdekken bij de foetus, ten zeerste afgeraden bij seropositieve vrouwen.

Vrouwen met een lage weerstand lopen meer risico om:

  • vroegtijdig te bevallen
  • een baby te krijgen met toxoplasmose of het cytomegalovirus 
  • een baby met laag geboortegewicht te krijgen.

Miskraam - hoe merk je het?

Vaak zijn er symptomen, maar je kan ook een 'gemiste' miskraam hebben. De meeste miskramen doen zich voor in de eerste 3 maanden van de zwangerschap.

Bloedverlies

Vaak is bloedverlies het eerste verschijnsel van een miskraam. Meestal begint het met een beetje bruine afscheiding of helder bloedverlies. Maar het kan ook al meteen om een flinke menstruatie-achtige bloeding gaan. Doorgaans is er dan nog geen pijn, of is de pijn beperkt.

Bij de helft van de vrouwen die bloedverlies hebben tijdens de zwangerschap, is er een andere oorzaak. Bloedverlies is dus niet altijd het voorteken van een miskraam.

Zwangerschapsverschijnselen

Een miskraam kan zich ook aankondigen door pijn onder in de buik of door het afnemen van de zwangerschapsverschijnselen.

Soms wordt een miskraam ontdekt op het moment dat er nog helemaal geen lichamelijke tekenen van een dreigende miskraam zijn. Tijdens een onderzoek naar de harttonen of een echoscopie. Er wordt dan geen hartslag meer waargenomen of het vruchtje is gestopt met groeien.

Buitenbaarmoederlijke zwangerschap

Dit gebeurt wanneer de bevruchte eicel zich - in plaats van in de baarmoeder - innestelt op een andere plaats.

Innesteling in de eileider

Normaal vindt de bevruchting plaats in de eileider of net daarbuiten bij de eierstok. Vervolgens deelt het embryo zich verder en wordt het getransporteerd naar de baarmoeder. Als de innesteling echter plaats vindt in de eileider, ontstaat een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Buitenbaarmoederlijke zwangerschappen kunnen zich heel uitzonderlijk ook voordoen in de eierstok, de baarmoederhals of in de buikholte.

Een zwangerschap buiten de baarmoeder kan in principe niet voldragen worden. Meestal onderga je dan een operatieve ingreep, waarbij het embryo inclusief moederkoek verwijderd wordt.

Symptomen

In tegenstelling tot bij een gezonde zwangerschap, blijft de waarde van het zwangerschapshormoon laag en stijgt het veel minder snel. Klachten als buikpijn en/of bloedverlies (ongeveer dezelfde als bij een miskraam), wijzen mogelijk op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Schijnzwangerschap

Een schijnzwangerschap is een toestand waarin een vrouw de symptomen heeft die lijken op een zwangerschap terwijl er geen vrucht in de baarmoeder aanwezig is.

Geen maandstonden en symptomen

De vrouw denkt zwanger te zijn, maar een zwangerschapstest toont aan dat het niet zo is.

Een vrouw die in de toestand van schijnzwangerschap verkeert, heeft in dat geval geen maandstonden meer en ze heeft enkele van de vele zwangerschapssymptomen: misselijkheid, overgeven, moeheid, behoefte aan extra slaap, gewichtstoename, opgeblazen gevoel, pijnlijke, grotere of gevoeligere borsten of tepels.

Zwangerschapstest

Eén van de oorzaken van schijnzwangerschap is het erg bewust bezig zijn met zwanger worden. Dat geldt echter niet voor iedereen die schijnzwanger is. Na verloop van tijd, maar later dan normaal, komt dan meestal toch de menstruatie.

Als een zwangerschapstest geen zekerheid geeft (terwijl zo’n test toch een nauwkeurigheid van 99,9% heeft) doet de vrouw er goed aan om haar huisarts te raadplegen.