Testen op soa's is een goede gewoonte. Soa's kunnen ernstige gevolgen hebben als ze onbehandeld blijven. En je kan anderen besmetten.

Laat je zeker testen als je seks had zonder condoom.

Wanneer is een soa-test nodig?

Niet elke soa geeft symptomen. Daarom kan een soa-test ook nuttig zijn als je geen symptomen hebt.

In deze situaties ga je best zo snel mogelijk naar een huisarts voor een soa-test:

  • Je had seks zonder condoom en krijgt last van soa-symptomen zoals jeuk, wratjes, zweertjes, blaasjes, meer of andere afscheiding of pijn bij het plassen.
  • Je had seks zonder condoom met iemand die soa-symptomen had.
  • Je hebt een nieuwe relatie en jullie willen vrijen zonder condoom.
  • Je had seks zonder condoom met iemand van wie je niet zeker weet of die een soa heeft.
  • Je wil zwanger worden of bent al zwanger.

Hoe verloopt een soa-test?

Dat hangt af van je klachten, de manier waarop je seks hebt en de soa's waarop je wordt getest.

Meestal verloopt een test als volgt:

  • Eerst gaat de arts na of je risico hebt gelopen en of er klachten zijn. Hij stelt vragen over jezelf, je partner en het seksueel contact dat je hebt gehad.
  • Daarna gaat de arts op en rond de geslachtsdelen, keel en/of aars kijken naar eventuele zichtbare soa-symptomen zoals blaasjes, wratjes of zweertjes. De arts doet een uitstrijkje van de vagina, keel of anus. 
  • In veel gevallen wordt er bloed geprikt of een urinestaal gevraagd voor onderzoek in het laboratorium. Na ongeveer een week krijg je het resultaat. 

Tip: Ook bij orale seks kan je een soa krijgen. Heb je gepijpt of gebeft? Breng je arts hiervan op de hoogte zodat die je keel kan onderzoeken.

Waar kan ik mij laten testen?

Voor een soa-test kan je terecht bij elke huisarts. Zie je er tegenop om naar je eigen huisarts te gaan? Kies dan een andere arts.

Er bestaan gespecialiseerde centra die hiv- en soa-testen afnemen: de hiv/soa-polikliniek in Antwerpen en de S-Clinic in Brussel.

Heb je een verhoogd risico op soa's en hiv? Dan kan je ook terecht bij het Helpcenter in Antwerpen. 

Anoniem testen op soa, kan dat?

Ja. Elke arts is gebonden aan het beroepsgeheim en mag aan niemand (ook niet aan je partner) vertellen dat je je hebt laten testen. Hij mag de uitslag ook niet doorvertellen.

Het resultaat van de test wordt teruggestuurd naar je arts. De factuur wordt naar huis gestuurd. Daarop staat alleen dat je bloed en/of urine werd getest, maar niet waarop.

Heb je liever niet dat de factuur naar huis wordt gestuurd, bespreek dat dan met je arts.

Wat als de soa test positief is?

De arts zal een behandeling opstarten. Zolang de behandeling duurt en je symptomen hebt, heb je best geen seks. Alleen zo kan je vermijden dat je partner ook wordt besmet.

Ben je toch seksueel actief, gebruik dan een condoom. Of vermijd dat jouw geslachtsdelen in contact komen met die van je partner.

Moet ik mijn partner verwittigen?

Ja. Als je positief test, is het de bedoeling dat je je recente sekspartner(s) inlicht. Dan kunnen zij zich ook laten testen en behandelen.

Je kan hen zelf contacteren. Of je kan je arts vragen om dit anoniem te doen via een brief partnernotificatie.

Hoe vaak moet ik mij laten testen?

Ga sowieso naar je huisarts voor een soa-test als je:

  • klachten hebt die op een soa lijken
  • seks had zonder condoom met een nieuwe of losse sekspartner
  • het condoom wil weglaten met je vaste partner

Heb je orale, anale of vaginale seks met verschillende sekspartners (meerdere partners op 6 maanden tijd)? Doe je dat weleens zonder condoom of beflapje? Laat je om de 3 tot 12 maanden testen op soa's.

Ben je een man die seks heeft met mannen? Laat je zeker om de 3 maand testen als je:

  • seks hebt met meer dan 10 partners per jaar 
  • regelmatig seks hebt onder invloed van drugs of alcohol

Kan ik thuis zelf testen op soa's?

De kwaliteit van soa-zelftests die je online koopt is niet gegarandeerd. Sensoa raadt daarom af om een zelftest te kopen op het internet. 

Doe je dat toch, hou dan rekening met een aantal aandachtspunten.

Veelgestelde vragen

Word ik getest op soa’s als ik bloed doneer?

Je bloeddonatie wordt op een aantal soa getest. Maar bloed doneren is geen alternatief voor een volwaardige soa-test bij je huisarts. Zo word je bijvoorbeeld niet op chlamydia getest, een vaak voorkomende soa.

Voordat je bloed geeft, moet je een vragenlijst invullen en een gesprek hebben met de arts. In een aantal gevallen mag je geen bloed geven, waaronder als je een nieuwe sekspartner hebt. 

Na de bloedafname worden alle bloedgiften getest op het hepatitis B en C, hiv en syfilis.

Let op: In de beginfase van de infectie is een virus nog niet traceerbaar in het bloed. Daarom is het belangrijk dat je eventuele besmettingsrisico’s meldt. Dat kan in de vragenlijst of tijdens het gesprek met de arts, maar ook anoniem via het meldingsformulier.

Op welke soa's moet ik worden getest?

Bij een standaard soa-onderzoek word je meestal getest op chlamydia, gonorroe, syfilis en hiv. Je huisarts zal bepalen op welke soa's je het best wordt getest.

 

Hoeveel kost een soa-test?

Je betaalt het remgeld voor het doktersconsult. Daarnaast betaal je een deel van de labokosten. Het andere deel wordt door het ziekenfonds betaald.

De exacte prijs hangt af van het aantal tests dat werd uitgevoerd.

Vanaf wanneer is een soa-test betrouwbaar?

Een soa-test is betrouwbaar bij:

  • chlamydia en gonorroe: vanaf 2 weken na het seksueel contact
  • hiv: vanaf 6 weken na het seksueel contact
  • syfilis en hepatitis B: vanaf 3 maanden na het seksueel contact

Te vroeg testen kan een verkeerd resultaat geven. Tussen de besmetting en het moment dat een test de soa aantoont, zit een vensterperiode. Bespreek daarom met je arts wanneer je onbeschermde seks had.

Let op: in sommige gevallen is onmiddellijke actie nodig:

Wacht dan niet, maar ga onmiddellijk langs de spoeddienst van een universitair ziekenhuis. Daar kan men een PEP-kuur voorschrijven om een hiv-infectie te voorkomen.