Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) kunnen ernstige gevolgen hebben als ze onbehandeld blijven. Bovendien kan je anderen besmetten. Laat je dus testen als je risico hebt gelopen, zoals seks zonder condoom.

Wanneer is een soa-test nodig?

In een aantal situaties is het aan te raden om aan je arts een soa-test te vragen. Niet elke soa gaat gepaard met duidelijke klachten. Daarom kan een soa-test ook nuttig zijn als je geen symptomen hebt.

  • Wanneer je zonder condoom hebt gevreeën en last krijgt van soa-symptomen zoals jeuk, wratjes, zweertjes, blaasjes, (meer of andere) afscheiding of pijn bij het plassen.
  • Wanneer je zonder condoom hebt gevreeën met iemand die soa-symptomen had.
  • Als je een nieuwe relatie hebt en jullie zonder condoom willen vrijen met elkaar.
  • Wanneer je zonder condoom hebt gevreeën met iemand van wie je niet zeker weet dat hij of zij geen soa heeft.
  • Als je zwanger wilt worden of zwanger bent.

Hoe verloopt een soa-test?

Dat hangt af van je klachten, de manier waarop je seks hebt en de soa's waarop je wordt getest.

Meestal verloopt een test als volgt:

  • Eerst gaat de arts na of je risico hebt gelopen en of er klachten zijn. Hij stelt vragen over jezelf, je partner en het seksueel contact dat je hebt gehad.
  • Daarna gaat de arts op en rond de geslachtsdelen, keel en/of aars kijken naar eventuele zichtbare soa-symptomen zoals blaasjes, wratjes of zweertjes. De arts doet een uitstrijkje van de vagina, keel of anus. 
  • In veel gevallen wordt er bloed geprikt of een urinestaal gevraagd voor onderzoek in het laboratorium. Na ongeveer een week krijg je het resultaat. 

Tip: Ook bij orale seks kan je een soa krijgen. Heb je gepijpt of gebeft? Breng je arts hiervan op de hoogte zodat die je keel kan onderzoeken.

Waar kan ik terecht voor een soa test?

Voor een soa-test kan je terecht bij elke huisarts of gynaecoloog. Zie je er tegenop om naar je eigen huisarts te gaan, kies dan een andere arts.

Er bestaan gespecialiseerde centra die hiv- en soa-testen afnemen: de hiv/soa-polikliniek in Antwerpen en de S-Clinic in Brussel.

Heb je een verhoogd risico om soa's en hiv op te lopen? Dan kan je ook terecht bij het Helpcenter in Antwerpen. 

Anoniem testen op soa, kan dat?

Ja. Elke arts is gebonden aan het beroepsgeheim en mag aan niemand (ook niet aan je partner) vertellen dat je je hebt laten testen. Hij mag de uitslag ook niet doorvertellen.

Het resultaat van de test wordt teruggestuurd naar je arts. De factuur wordt naar huis gestuurd. Daarop staat alleen dat je bloed en/of urine werd getest, maar niet waarop.

Heb je liever niet dat de factuur naar huis wordt gestuurd, bespreek dat dan met je arts.

Wat als de soa test positief is?

De arts zal een behandeling opstarten. Zolang de behandeling duurt en je symptomen hebt, heb je best geen seks. Alleen zo kan je vermijden dat je partner ook wordt besmet.

Ben je toch seksueel actief, gebruik dan een condoom of vermijd dat jouw geslachtsdelen in contact komen met die van je partner.

Moet ik mijn partner verwittigen?

Ja. Als je positief test, is het de bedoeling dat je je recente sekspartner(s) inlicht. Dan kunnen zij zich ook laten testen en behandelen.

Je kan dit zelf doen, of je kan je arts vragen om dit anoniem te doen via een brief partnernotificatie.

Kan ik thuis zelf testen op soa's?

Op dit moment zijn er nog geen betrouwbare soa-zelftests beschikbaar. Sensoa raadt daarom af om een zelftest te kopen via internet.

Doe je dat toch, hou dan rekening met een aantal aandachtspunten.

Hoe vaak moet ik mij laten testen?

Heb je veel wisselende seksuele contacten? Of heb je als man seks met mannen? Laat je dan jaarlijks testen op soa's.

Veelgestelde vragen

Word ik getest op soa’s als ik bloed doneer?

Je bloeddonatie wordt op een aantal soa getest. Maar bloed doneren is geen alternatief voor een volwaardige soa-test bij je huisarts. Zo word je bijvoorbeeld niet op chlamydia getest, een vaak voorkomende soa.

Voordat je bloed geeft, moet je een vragenlijst invullen en een gesprek hebben met de arts. In een aantal gevallen mag je geen bloed geven, waaronder als je een nieuwe sekspartner hebt. 

Na de bloedafname worden alle bloedgiften getest op het hepatitis B en C, hiv en syfilis.

Let op: In de beginfase van de infectie is een virus nog niet traceerbaar in het bloed. Daarom is het belangrijk dat je eventuele besmettingsrisico’s meldt. Dat kan in de vragenlijst of tijdens het gesprek met de arts, maar ook anoniem via het meldingsformulier.

Op welke soa's moet ik worden getest?

Bij een standaard soa-onderzoek word je meestal getest op chlamydia, gonorroe, syfilis en hiv. Je huisarts zal bepalen op welke soa's je het best wordt getest.

 

Hoeveel kost een soa-test?

Je betaalt het remgeld voor het doktersconsult. Daarnaast betaal je een deel van de labokosten. Het andere deel wordt door het ziekenfonds betaald.

De exacte prijs hangt af van het aantal tests dat werd uitgevoerd.

Vanaf wanneer is een soa-test betrouwbaar?

Een soa-test is betrouwbaar bij:

  • chlamydia en gonorroe: vanaf 2 weken na het seksueel contact
  • hiv: vanaf 6 weken na het seksueel contact
  • syfilis en hepatitis B: vanaf 3 maanden na het seksueel contact

Te vroeg testen kan een verkeerd resultaat geven. Tussen de besmetting en het moment dat een test de soa aantoont, zit een vensterperiode. Bespreek daarom met je arts wanneer je onbeschermde seks had.

Let op: in sommige gevallen is onmiddellijke actie nodig:

Wacht dan niet, maar ga onmiddellijk langs de spoeddienst van een universitair ziekenhuis. Daar kan men een PEP-kuur voorschrijven om een hiv-infectie te voorkomen.