Regelmatig testen op soa's is een goede gewoonte. Wat zijn de voordelen?  

  • Je weet zeker of je een soa hebt of niet.  
  • Je kan meteen een behandeling starten. Zo voorkom je ergere klachten.  
  • Je kan je sekspartners verwittigen.  

Heb je een nieuwe relatie en wil je het condoom weglaten? Laat jullie dan eerst testen. Zo zijn jullie zeker.

Ben je zelf arts of hulpverlener? Breng de soa-test ter sprake.

Snel naar

    Wanneer moet ik mij laten testen?

    Laat je testen wanneer je:

    Hoelang moet ik wachten voor ik een test kan doen?

    Wacht tot een test de soa kan opsporen.

    • Te vroeg testen kan een verkeerd resultaat geven.
    • Te laat testen kan tot ergere klachten leiden.

    Wacht tot na de vensterperiode

    Tussen de infectie en het moment dat een test de soa aantoont, zit een vensterperiode. Dit is de periode tussen het moment dat je de infectie krijgt en het moment dat een test de soa kan opsporen.

    Een soa-test bij een arts is betrouwbaar na deze vensterperiode:  

    • Chlamydia en gonorroe, vanaf 2 weken na het seksueel contact.
    • Hiv, vanaf 6 weken na het seksueel contact.
    • Hepatitis B en syfilis, vanaf 3 maanden na het seksueel contact.

    Wil je zeker zijn? Bespreek met je arts wanneer je onbeschermde seks had. Die zal je helpen om het juiste moment te bepalen.

    In sommige gevallen is onmiddellijke actie nodig

    • Na een aanranding of verkrachting.
    • Wanneer je een groter risico hebt op hiv.

    Werd je het slachtoffer van verkrachting? Ga zo snel mogelijk naar een Zorgcentrum na seksueel geweld.  

    Heb je een groter risico op hiv? Ga onmiddellijk langs de spoeddienst van een universitair ziekenhuis of Hiv-referentiecentrum. Je krijgt een PEP-kuur om een hiv-infectie te voorkomen. Deze kuur moet je snel starten: binnen de 72 uur na het risico-contact.   

    Waar kan ik mij laten testen?

    Je kan een soa-test laten afnemen bij je huisarts, gynaecoloog, of in een gespecialiseerd centrum. Je kan ook zelf testen.

    Soa-test bij je huisarts of gynaecoloog

    Hoe vraag ik een soa-test?

    • Vertel de arts welke klachten je hebt, of welk risico je had.
    • Vraag de arts om een soa-test.
    • De arts stelt vragen over jezelf, je partner(s) en het seksueel contact dat je hebt gehad.
    • Heb je klachten? De arts kan een lichamelijk onderzoek doen en de klachten bekijken.
    • De arts bepaalt samen met jou welke tests nodig zijn.

    Hoe werkt een soa-test?  

    Hoe een soa-test verloopt hangt af van je klachten, de manier waarop je seks had en de soa's waarop je wordt getest.

    Om chlamydia of gonorroe op te sporen gebruikt de arts een urinestaal of een PCR-test. Een PCR-test gebeurt met een speciaal wattenstaafje. De arts neemt daarmee een staal uit de keel, aars of vagina. Je kan de test in de vagina of aars ook zelf afnemen. Vraag het aan de arts als je dit wil.

    Hiv, syfilis, hepatitis B en C worden getest met een bloedafname.

    Om genitale herpes op te sporen neemt de arts een staaltje van het wondvocht. Ga dus naar de arts wanneer je een pijnlijk blaasje of zweertje hebt in of rond de vagina, penis of anus.

    Heb je genitale wratjes? De arts stelt deze vast door naar de wratjes te kijken.

    Nam de arts een staal van je bloed of urine?

    De arts stuurt de staaltjes naar een labo. Na enkele dagen krijg de arts het resultaat. Je spreekt met de arts af hoe jij de resultaten krijgt.  

    • Jij belt de huisarts op.
    • De huisarts belt jou op.
    • Jullie leggen een nieuwe afspraak vast.

    Privacy

    Elke arts is gebonden aan beroepsgeheim en mag dus niet aan je omgeving vertellen dat je getest werd op een soa of wat het resultaat is. Je arts is ook opgeleid om over seksuele problemen te praten.

    Een gespecialiseerd centrum

    Je kan je laten testen in een gespecialiseerd centrum:

    Is seks je werk? Je kan je gratis en anoniem laten testen bij

    Tijdens een contactmoment

    Sommige organisaties bieden een hiv-test aan bij bepaalde gemeenschappen.  

    Informeer rechtstreeks bij deze organisaties om te weten waar en wanneer ze testen.

    Toont de test dat je misschien hiv-positief bent? De organisatie zal je verder helpen en eventueel doorverwijzen naar de huisarts of een hiv-referentiecentrum. Test je negatief op hiv? Overweeg of PrEP iets voor jou is. 

    Kan ik me anoniem laten testen?

    Ja. Elke arts is gebonden aan het beroepsgeheim.

    • De arts mag aan niemand vertellen dat je je hebt laten testen. Ook niet aan je partner.
    • De arts mag de uitslag van je test niet doorvertellen.

    Nam je arts een staal van je urine of bloed?

    • Het labo stuurt het resultaat naar je arts.
    • Het labo stuurt de factuur naar je thuisadres. Op de factuur staat niet waarop je getest werd.

    Heb je liever niet dat de factuur naar je thuisadres wordt gestuurd? Bespreek dat met je arts.

    Wil je niet dat dit bezoek aan de huisarts op je overzicht van de mutualiteit komt? Vraag aan je arts om de derdebetalersregeling toe te passen.

    Heb je een algemeen medisch dossier? Dan zal het testresultaat daarin vermeld staan. Alleen een arts kan jouw dossier bekijken.

    Anoniem testen in de gespecialiseerde centra

    In de gespecialiseerde centra kan je je anoniem en soms gratis laten testen. Bespreek dit met de arts van het centrum.

    Kan ik mezelf testen?

    Je kan online een soa-test kopen en jezelf testen. Er bestaan twee soorten tests:

    • Zelfafname-test
    • Zelftest of sneltest

    Zelfafname-test betekent: je neemt zelf een staal en je stuurt dat naar een labo. Er zijn betrouwbare zelfafname-tests voor chlamydia, gonorroe, hiv, syfilis en hepatitis.  

    Bij een zelftest kan je het resultaat onmiddellijk aflezen, bijvoorbeeld op een buisje.  

    • Voor hiv, syfilis en hepatitis bestaan betrouwbare zelftests.
    • Voor chlamydia, syfilis, hepatitis en gonorroe bestaan er nog geen betrouwbare zelftests.

    Hoe werkt een zelfafname-test?

    • Je neemt thuis een staaltje. Volg de gebruiksaanwijzing.
    • Stuur het staaltje op naar het labo.
    • Je krijgt een bericht over het resultaat.
    • Test je positief? Ga dan naar de huisarts voor een behandeling.  

    Hoe werkt een zelftest?

    • Je prikt in de vinger voor een druppeltje bloed.
    • Je kan thuis het resultaat aflezen.
    • Test je positief? Ga dan naar de huisarts om je resultaten en een behandeling te bespreken.
    • Test je negatief? Overweeg om toch eens naar je huisarts of een hiv-referentiecentrum te gaan voor een soa-test.  
    • Niet geldig: doe een nieuwe zelftest of ga naar je huisarts.

    Alleen de hiv-zelftest van AutotestHIV® is in België erkend. Je kan deze online bestellen of in de apotheek kopen. Let op: de test is pas drie maanden na het risicocontact betrouwbaar. Test je negatief op hiv? Overweeg of PrEP iets voor jou is.

    Wat zijn de voor- en nadelen van zelf testen?

    Voordelen

    • Anoniem  
    • Gemakkelijk
    • Je hoeft niet meteen naar de huisarts.

    Nadelen

    • Duurder dan bij de huisarts.
    • Er is geen terugbetaling door je ziekenfonds.
    • Als de test positief is, moet je toch naar de huisarts.

    Een commerciële zelfafname-test of zelftest is duurder dan een test bij de huisarts. Je betaalt de test helemaal zelf. Een soa-test kan goedkoper bij je huisarts. 

    Wat als de test positief is?

    Als de test positief is zal de arts een behandeling opstarten. Je hebt best geen seks zonder condoom:

    • Zolang de behandeling duurt.
    • Zolang je symptomen hebt.

    Zo vermijd je dat je partner de soa krijgt. 

    Hoe kan ik mijn partner(s) verwittigen?

    Als je positief test, is het de bedoeling dat je je recente sekspartner(s) verwittigt. Dan kunnen zij zich ook laten testen en behandelen.  

    • Je kan hen zelf contacteren.
    • Je kan hen anoniem contacteren via partneralert.be
    • Je kan je arts vragen om dit anoniem te doen.

    Lees hier tips over hoe je je het gesprek met je partner aangaat.

    Veelgestelde vragen

    Word ik getest op soa’s als ik bloed geef?

    Ja, je bloed wordt getest op hepatitis B en C, hiv en syfilis. Het is geen alternatief voor een volwaardige soa-test bij je huisarts. Je wordt bijvoorbeeld niet op chlamydia getest, een vaak voorkomende soa die niet via bloed wordt opgespoord.  

    Let op: In de beginfase van de infectie is een virus nog niet traceerbaar in het bloed. Daarom is het belangrijk dat je eventuele besmettingsrisico’s meldt. Dat kan in de vragenlijst of tijdens het gesprek met de arts, maar ook anoniem via het meldingsformulier. 

    Hoeveel kost een soa-test?

    Je betaalt een klein bedrag voor het doktersbezoek. Dat is het remgeld. Doorgaans is dat vier à acht euro. Heb je een verhoogde tegemoetkoming? Dan betaal je 1 euro.

    Nam de dokter een staal? Dan betaal je een deel van de kosten voor het onderzoek in een laboratorium. Voor onderzoek van een bloed- en urinestaal in een geconventioneerd labo betaal je tussen 14 en 18 euro. Heb je een verhoogde tegemoetkoming? Dan zal dit bedrag nog lager zijn.

    Is het labo niet geconventioneerd? Dan kan het duurder zijn. Bespreek dit vooraf met je arts.

    'Geconventioneerd' wil zeggen dat het labo of de dokter geen extra kosten mag vragen.

    Waar moet ik op letten wanneer ik om een test vraag?

    Vraag je arts specifiek om een soa-test. Vraag niet aan de arts om je bloed te testen op ‘alles’. Dan test die misschien alleen op cholesterol en suiker.

    Ook bij orale seks kan je een soa krijgen. Heb je gepijpt of gebeft zonder condoom of beflapje? Vraag dan een keeltest aan je arts.  

    Het is niet zeker dat de arts ook voor hiv, syfilis en hepatitis zal testen. Vraag ernaar wanneer je dat nodig acht.

    Chlamydia en gonorroe worden niet getest in het bloed. De test gebeurt met een wisser of via een urinestaal. 

    Waarom zou ik me regelmatig laten testen op hiv?

    • Door je regelmatig te laten testen bescherm je jezelf en anderen.  
    • Na een negatief testresultaat weet je dat je geen hiv hebt en niemand anders kan besmetten.
    • Na een positief testresultaat kan je je laten opvolgen en behandelen.
    • Hoe vroeger je diagnose, hoe minder schade aan je afweersysteem.
    • Door de medicatie is een lang en kwaliteitsvol leven met hiv mogelijk. 

    Wat is een sneltest en speekseltest?

    Het zijn tests om vast te stellen of je al dan niet hiv hebt.  

    Sneltest

    Het is een test waarvan je onmiddellijk het resultaat weet. Een gezondheidswerker neemt de sneltest af:

    • Bij het Mia-centrum in Brussel.
    • In het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
    • Tijdens bepaalde evenementen.

    Een sneltest is pas betrouwbaar vier tot zes weken na het risico.

    Geeft de sneltest een positief resultaat? Dan doet het labo een tweede test om dat te bevestigen. Het resultaat van die tweede test krijg je na twee tot zeven dagen.  

    Speekseltest

    Deze test je speeksel in plaats van je bloed. Een speekseltest is pas betrouwbaar drie maanden na het risico. Je kan zelf geen speekseltest kopen. Sensoa biedt speekseltesten aan tijdens sommige evenementen. 

    Je bent niet alleen

    Iedereen die seks heeft kan een soa oplopen. Je bent dus zeker niet alleen:

    • Een condoom beschermt niet tegen alle soa's.
    • Soa's komen veel voor.

    Wees mild voor jezelf. Een soa zegt niets over je waarde als persoon.

    Laat je testen:

    • Je weet zeker of je een soa hebt of niet.  
    • Je kan meteen een behandeling starten. Zo voorkom je ergere klachten.  
    • Je kan je sekspartners verwittigen.  

    Heb je vragen? Ga naar je huisarts. 

    Ben je zelf arts of hulpverlener? Breng de soa-test ter sprake.

    Lees meer over seksuele gezondheid in de artsenpraktijk en gebruik de Onder 4 Ogen gespreksmethode.