Regelmatig testen op soa's is een goede gewoonte. Wat zijn de voordelen?

  • Je weet zeker of je een soa hebt of niet. 
  • Je kan meteen een behandeling starten. Zo voorkom je ergere klachten.
  • Je kan je sekspartners verwittigen. 

Heb je een nieuwe relatie en wil je het condoom weglaten? Laat jullie dan eerst testen. Zo zijn jullie zeker.

Wanneer is een soa-test nodig?

Je hebt klachten:

  • Je hebt klachten zoals jeuk, wratjes, zweertjes, blaasjes.
  • Als je plast heb je pijn.
  • Je merkt andere afscheiding op: andere geur of kleur (geel of groen)
  • Pijn in de lage onderbuik
  • Anale klachten: jeuk, slijmerig verlies, pijn

Je hebt geen klachten:

  • Je hebt een nieuwe relatie en jullie willen vrijen zonder condoom.
  • Je hebt regelmatig seks zonder condoom met verschillende partners. 
  • Je had seks zonder condoom. Je weet niet zeker of die persoon een soa heeft.
  • Je had seks zonder condoom met iemand die soa-symptomen had.
  • Je kreeg van een sekspartner een waarschuwing dat die een soa heeft.
  • Je wil zwanger worden of je bent al zwanger.

Hoe verloopt een soa-test?

Dat hangt af van je klachten, de manier waarop je seks hebt en de soa's waarop je wordt getest.

Meestal verloopt een test als volgt:

  • Vraag de arts zelf om een soa-test.
  • Eerst gaat de arts na of je risico hebt gelopen en of er klachten zijn. De arts stelt vragen over jezelf, je partner(s) en het seksueel contact dat je hebt gehad.
  • Heb je klachten? Dan zoekt de arts op en rond de geslachtsdelen, keel en/of aars naar soa-symptomen zoals blaasjes, wratjes of zweertjes.

De arts bepaalt samen met jou welke tests nodig zijn:

  • De arts kan testen op chlamydia of gonorroe. Dat kan met een urinestaal of met een PCR-test. Dat is een speciaal wattenstaafje. De arts maakt daarmee een uitstrijkje in de keel, aars of vagina. Je kan de test in de vagina of aars ook zelf afnemen. Vraag het aan de arts als je dit wil. 
  • Hiv, syfilis, hepatitis B en C worden getest met een bloedafname. 
  • Genitale herpes wordt getest door een staaltje te nemen van het wondvocht. Ga dus naar de arts als je een pijnlijk blaasje of zweertje hebt in of rond de vagina, penis of anus..
  • De staaltjes worden op gestuurd naar een labo. Na ongeveer een week krijg je het resultaat.  
  • Genitale wratjes worden vastgesteld door de arts. De arts bekijkt het letsel en stelt vast of het gaat om een wratje of niet.

Tips over testen

Ook bij orale seks kan je een soa krijgen. Heb je gepijpt of gebeft zonder condoom of beflapje? Vraag dan een keeltest aan je arts.

Vraag je arts specifiek om een soa-test. Vraag niet aan de arts om je bloed te testen op ‘alles’. Waarom?

  • Dan test de arts misschien enkel op cholesterol en suiker.
  • Het is niet zeker dat de arts ook voor hiv, syfilis en hepatitis zal testen.
  • En chlamydia en gonorroe worden niet getest in het bloed.

Waar kan ik mij laten testen?

Gebruik je drugs? Betaal je soms voor seks? Of heb je geen verblijfspapieren en ben je bang dat je een soa of hiv hebt? Dan kan je ook terecht bij het Helpcenter in Antwerpen

Is seks je werk? Dan kan je je gratis en anoniem laten testen bij Violett

Kan ik thuis zelf testen op soa's?

Vandaag kan je ook online een soa-test kopen. Zijn deze tests betrouwbaar? Dat verschilt per soort:

Betrouwbare soa-tests: zelfafname-tests

De soa-tests van Testalize me en Abelcare zijn betrouwbaar. Dit zijn geen zelftests maar zelfafname-tests: je neemt zelf een staal en je stuurt dat naar een labo. 

Er zijn betrouwbare zelfafnametests voor chlamydia en voor gonorroe. 

Zelfafname-tests: wat is het en hoe werkt het? 

  • Je neemt thuis een staaltje volgens de gebruiksaanwijzing. 
  • Je stuurt het staaltje op naar het labo.
  • Je krijgt een bericht over het resultaat.
  • Als je positief test, moet je naar de huisarts voor een behandeling. 

Testalize me werkt samen met de Christelijke Mutualiteit.  Ben je lid van de CM dan krijgt je korting op een zelfafnametest.   

Zelfafnametests zijn erg duur en betaal je helemaal zelf. Een soa-test kan goedkoper bij je huisarts. De mutualiteit betaalt je bezoek bij de huisarts en de labokosten voor een groot deel terug.

Onvoldoende betrouwbaar: zelftests

  • Een zelftest waarbij je het resultaat onmiddellijk kan aflezen, bijvoorbeeld op een buisje.
  • Deze tests zijn onvoldoende betrouwbaar. En bovendien duur

Alleen voor hiv bestaat er een betrouwbare hiv-zelftest. Je kan thuis het resultaat aflezen. 

Wanneer kan ik me laten testen op een soa?

Te vroeg testen kan een verkeerd resultaat geven. Tussen de besmetting en het moment dat een test de soa aantoont, zit een vensterperiode: de periode tussen de besmetting en het moment dat we de besmetting kunnen opsporen.

Een soa-test is betrouwbaar na deze vensterperiode:

  • Chlamydia en gonorroe: vanaf 2 weken na het seksueel contact
  • Hiv en syfilis: vanaf 6 weken na het seksueel contact
  • Hepatitis B: vanaf 3 maanden na het seksueel contact

Bespreek daarom met je arts wanneer je onbeschermde seks had.

Let op: in sommige gevallen is onmiddellijke actie nodig:

Wacht dan niet. Ga onmiddellijk langs de spoeddienst van een universitair ziekenhuis of Hiv-referentiecentrum. Daar kan men een PEP-kuur voorschrijven om een hiv-infectie te voorkomen. Deze kuur moet je snel starten: binnen de 72 uur na het risico-contact

Anoniem testen op soa, kan dat?

Ja. Elke arts is gebonden aan het beroepsgeheim en mag aan niemand (ook niet aan je partner) vertellen dat je je hebt laten testen. Je arts mag de uitslag ook niet doorvertellen.

Het resultaat van de labo-test wordt teruggestuurd naar je arts.

De factuur wordt naar je thuisadres gestuurd. Daarop staat alleen dat je bloed en/of urine werd getest, maar niet waarop.

  • Heb je liever niet dat de factuur naar je thuisadres wordt gestuurd? Bespreek dat met je arts.
  • Wil je niet dat dit bezoek aan de huisarts op je overzicht van de mutualiteit komt? Vraag aan je arts om de derdebetalersregeling toe te passen.
  • Heb je een algemeen medisch dossier? Dan zal het testresultaat daarin vermeld staan. 

Hoe vaak moet ik mij laten testen?

Heb je orale, anale of vaginale seks met verschillende sekspartners? Met meerdere partners op 6 maanden tijd? Doe je dat weleens zonder condoom of beflapje? Laat je om de 3 tot 12 maanden testen op soa's.

Ben je een man die seks heeft met mannen? Laat je om de 3 maand testen als je:

  • seks hebt met meer dan 10 partners per jaar 
  • regelmatig seks hebt onder invloed van drugs of alcohol

Lees ook deze informatie over PrEP en bespreek het met je arts. 

Wat als de soa test positief is?

De arts zal een behandeling opstarten. Je hebt best geen seks

  • Zolang de behandeling duurt.
  • Zolang je symptomen hebt.

Zo kan je vermijden dat je je partner(s) ook besmet.

Moet ik mijn partner verwittigen?

Ja. Als je positief test, is het de bedoeling dat je je recente sekspartner(s) inlicht. Dan kunnen zij zich ook laten testen en behandelen.

Je kan hen zelf contacteren. Of je kan je arts vragen om dit anoniem te doen via een brief 'partnernotificatie' of Partneralert.be

Veelgestelde vragen

Word ik getest op soa’s als ik bloed geef?

Je bloeddonatie wordt op een aantal soa's getest. Maar bloed doneren is geen alternatief voor een volwaardige soa-test bij je huisarts. Zo word je bijvoorbeeld niet op chlamydia getest, een vaak voorkomende soa die niet via bloed wordt opgespoord. 

Voordat je bloed geeft, moet je een vragenlijst invullen en een gesprek hebben met de arts. In een aantal gevallen mag je geen bloed geven, waaronder als je een nieuwe sekspartner hebt. 

Na de bloedafname worden alle bloedgiften getest op het hepatitis B en C, hiv en syfilis.

Let op: In de beginfase van de infectie is een virus nog niet traceerbaar in het bloed. Daarom is het belangrijk dat je eventuele besmettingsrisico’s meldt. Dat kan in de vragenlijst of tijdens het gesprek met de arts, maar ook anoniem via het meldingsformulier.

Hoeveel kost een soa-test?

Je betaalt een klein bedrag voor het doktersbezoek. Dat is het remgeld. Het andere deel wordt door het ziekenfonds betaald.

Daarnaast betaal je een deel van de labokosten. De exacte prijs hangt af van het aantal tests dat werd uitgevoerd.

Ben je zelf arts of hulpverlener? Hoe breng je de soa-test ter sprake?

Lees Praten over seksuele gezondheid in de artsenpraktijk over de Onder 4 Ogen gespreksmethode.

Safe sex (English) - Les pratiques sexuelles sans risque (Français)

More information on safe sex and getting tested (English)

Plus d'informations sur les pratiques sexuelles sans risque (Français)